فضل الله روزبهان خنجى اصفهانى
28
تاريخ عالم آراى امينى ( فارسى )
قراقوينلو اين شيمهء ذميمه موجود بود كه بواسطهء بطانات « 1 » سوء و مصاحبان ملحد طبيعت از جادّهء حقّ و صواب انحراف « 2 » و به شَفا جُرُفٍ [ 9 / 109 ] جهنّم اشراف يافته بودند . و به حمد اللّه كه ملوك بايندر خان را عقايد مذمومه همچنانچه از نسب مفقود بود ، مكتسبه هم غير موجود است و كسى از كبار ايشان به الحاد و رفض و اعتزال مشهور و معروف نيست و الحمد للّه على ذلك . خصلت ثانيه : وجود مقدارى از علم كه در تنفيذ احكام شرايع و امضاى فرامين دين متين بدان محتاج باشد يا متابعت علماى پرهيزگار و در احكام ، استفتا از مجتهدان عالى مقدار [ كند ] و در بعضى از ملوك بايندر خان اين علم موجود بوده و اگر احيانا سمت فقدان پذيرفته ( 16 - ر ) در اتّباع فتاوى علماى صاحب اجتهاد حدّ سعى و جهد تقديم فرمودهاند و بما امكن « 3 » توقير و تعظيم اين گروه نامدار نموده . خصلت ثالثه : نجدت و شجاعت كه چون شير ژيان به مخالب اقتدار فوارس ميادين مبارات را افتراس نمايد و هر جا شيرى باشد به سور فريسهء او در ملاحم بر آسايد . و المنّة للّه در ملوك بايندر خان اين خصلت « 4 » بكمال است و هر يكى از ايشان اسدى خونخوار « 5 » كه پلنگ گردون در چنگ او زبون و خوارست و بالطّبع ايشان را از انهزام و فرار ، ننگ و عار است . خصلت رابعه : حفظ حوزه و رعايت ملك كه ملك « 6 » بدين خصلت جميع ممالك را حكم خانهء خود دهد ، چنانچه اگر كسى « 7 » را ميل تصرّف در مسكن او « 8 » باشد ، چگونه تحريك عرق حميّت نموده ، خواهد كه صولت غضب او را به جهد كارزار دفع نمايد . همچنين اگر كسى در ناحيهاى از نواحى ملك عزيمت تصرّف و تملّك را مصمم دارد به دفع و منع او نهايت « 9 » اجتهاد تقديم فرمايد « 10 » و معلوم باشد كه در ملوك بايندر اين خصلت به اتمّ وجهى حاصل است ، چه اگر تومانات كثيره و اموال غزيره جهت حفظ
--> ( 1 ) . P : اتفاقات ( 2 ) . F : يافته K : انحراف + پذيرفته ؛ ( 3 ) . KP : با آن كه ( 4 ) . P : فعل ( 5 ) . P : خوانخوار ( 6 ) . P : مالك ( 7 ) . P : چنان كه كس ( 8 ) . P : ميل بر تصرف مسكن خويش او ( 9 ) . P : رايت ( 10 ) . P : نمايد